Waarom vermoeidheid bij vrouwen meer aandacht verdient

Veel vrouwen lopen jarenlang rond met vermoeidheid, gewrichtsklachten, weinig energie en het gevoel dat ze niet meer de oude zijn. Soms blijkt de schildklier een rol te spelen, soms breken de klachten door tijdens de overgang. En soms krijgen vrouwen het advies om meer rust te nemen, terwijl ze zelf voelen dat er iets niet klopt.

Maar wat als de klachten blijven bestaan?

In mijn werk als natuurgeneeskundige zie ik regelmatig vrouwen bij wie hormonale veranderingen, langdurige overbelasting en lichamelijke klachten door elkaar lijken te lopen. Dat roept bij mij steeds dezelfde vraag op: kijken we wel voldoende naar het totale plaatje?

De invloed van hormonen, de pil en langdurige overbelasting

Veel vrouwen krijgen al op jonge leeftijd de anticonceptiepil voorgeschreven. Anderen hebben jarenlang veel van zichzelf gevraagd en zijn doorgegaan, ondanks vermoeidheid, stress en signalen dat hun lichaam rust nodig had.

Dat betekent niet dat de pil automatisch de oorzaak is van latere hormonale klachten. Wel vind ik het belangrijk om de voorgeschiedenis serieus te nemen.

Wanneer begonnen de klachten? Hoe ging het na een zwangerschap? Was er sprake van langdurige stress of overbelasting? En wat veranderde er toen de overgang naderde?

Het lichaam functioneert als een samenhangend geheel. Daarom kijk ik bij aanhoudende klachten niet uitsluitend naar één hormoon, maar ook naar voeding, spijsvertering, slaap, leefstijl en het vermogen om na inspanning te herstellen.

Bijna 60 jaar en al bijna 30 jaar schildkliermedicatie

Deze week zag ik opnieuw een vrouw met een lange voorgeschiedenis van vermoeidheid. Ze is bijna 60 jaar en kreeg na de geboorte van haar kind, inmiddels bijna dertig jaar geleden, schildkliermedicatie voorgeschreven.

In de loop der jaren is de dosering van Thyrax verhoogd. Toch blijft ze vermoeid en inmiddels heeft ze ook gewrichtsklachten ontwikkeld.

Ze komt bij mij met de vraag wat ze nog kan doen.

Ik begrijp die vraag goed. Als je jarenlang medicatie gebruikt en de klachten blijven bestaan, wil je weten of er meer aan de hand is.

Een goed ingestelde schildklierbehandeling betekent namelijk niet automatisch dat alle andere klachten verdwijnen. Vermoeidheid en gewrichtspijn kunnen verschillende oorzaken hebben. Ook wanneer de schildklierwaarden goed zijn, kunnen andere factoren een rol spelen.

Daarom vind ik het belangrijk om verder te kijken dan alleen de schildklier.

Is de schildklier het hele verhaal?

De schildklier speelt een belangrijke rol bij de stofwisseling, de lichaamstemperatuur en de energiehuishouding. Bij een tekort aan schildklierhormoon kunnen vermoeidheid, spierklachten en gewrichtspijn ontstaan.

Maar soortgelijke klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Denk aan de overgang, slaaptekort, bloedarmoede, bepaalde voedingsstoffentekorten, ontstekingsziekten of langdurige stress.

Bij vrouwen rond en na de overgang kunnen bovendien meerdere veranderingen tegelijkertijd optreden.

Daarom zijn er bij aanhoudende klachten belangrijke vragen te stellen:

• Zijn de schildklierwaarden recent gecontroleerd?
• Is de huidige dosering nog passend?
• Zijn er andere mogelijke oorzaken van vermoeidheid en gewrichtsklachten?
• Krijgt het lichaam voldoende voedingsstoffen binnen?
• Hoe zijn de spijsvertering, slaap en het herstel na inspanning?
• Is er sprake van langdurige overbelasting?

Niet iedere vraag is voor iedereen relevant. Het gaat erom dat we niet te snel aannemen dat één verklaring alle klachten omvat.

Wat kan natuurgeneeskunde toevoegen?

Als natuurgeneeskundige kijk ik vanuit een bredere invalshoek naar gezondheidsklachten. Ik wil niet alleen weten welke klacht iemand heeft, maar ook welke factoren mogelijk bijdragen aan het ontstaan of in stand houden ervan.

Daarbij kunnen voeding, spijsvertering, de opname van voedingsstoffen, leefstijl, slaap en stressbelasting aandacht krijgen.

Wanneer daar aanleiding toe is, kan het zinvol zijn om met de huisarts te bespreken of bijvoorbeeld ijzer, vitamine B12, vitamine D of andere relevante waarden onderzocht moeten worden. Supplementen kunnen nuttig zijn bij een aangetoond tekort of een specifieke behoefte, maar zijn niet voor iedereen met vermoeidheid de oplossing.

Ook kruiden, acupunctuur en andere complementaire behandelmethoden kunnen in bepaalde situaties een aanvullende rol spelen. Welke aanpak passend is, hangt af van de persoon, de klachten en de reguliere behandeling die iemand al krijgt.

Bij gewrichtsklachten kijk ik daarnaast naar de aard van de klachten, de lichamelijke belasting en mogelijkheden om de bewegingsvrijheid en het dagelijks functioneren te ondersteunen.

Het uitgangspunt is niet om vooraf één oorzaak aan te wijzen, maar om zorgvuldig te onderzoeken welke factoren mogelijk een rol spelen.

Kunnen voedingsstoffen de schildklier ondersteunen?

Hier ligt voor mij als natuurgeneeskundige een belangrijk aandachtspunt.

De schildklier heeft verschillende voedingsstoffen nodig om normaal te functioneren. Jodium is bijvoorbeeld nodig voor de aanmaak van schildklierhormonen. Ook selenium speelt een rol bij de normale werking van de schildklier.

Daarnaast kunnen andere voedingsstoffen van belang zijn voor de algemene stofwisseling en gezondheid.

Maar er is een belangrijk verschil tussen het ondersteunen van een normale schildklierfunctie en het behandelen van een schildklier die onvoldoende hormoon produceert.

Wanneer de schildklier te weinig hormoon aanmaakt, kan levothyroxine, zoals Thyrax, noodzakelijk zijn. Supplementen kunnen dit ontbrekende hormoon niet zomaar vervangen.

Mijn voorkeur is om waar mogelijk ook aandacht te besteden aan voeding, spijsvertering en eventuele tekorten. Dat kan een aanvulling zijn op de medische behandeling, maar is geen reden om noodzakelijke medicatie uit te stellen.

Welke supplementen bespreek ik in mijn praktijk?

Afhankelijk van de situatie zijn er verschillende voedingssupplementen en kruidenpreparaten die ik kan overwegen. De samenstelling en geschiktheid verschillen per product en per persoon.

GTA

Dit preparaat wordt aangeboden als een thyroxinevrij schildklierconcentraat van dierlijke oorsprong, aangevuld met selenium. De geschiktheid hangt onder meer af van de precieze samenstelling en de persoonlijke situatie. Selenium draagt bij aan de normale werking van de schildklier, maar dat betekent niet dat het preparaat zelf een schildklieraandoening behandelt.

Thyrotabs

Dit is een combinatiepreparaat met onder andere bestanddelen van dierlijke oorsprong en voedingsstoffen zoals L-tyrosine, jodium, magnesium en selenium. Bij dergelijke combinaties is het belangrijk om te beoordelen of de afzonderlijke ingrediënten daadwerkelijk nodig en geschikt zijn.

Meda-Stim

Dit preparaat bevat volgens de productinformatie een combinatie van aminozuren, kruiden, vitaminen en mineralen. De precieze samenstelling is bepalend voor de mogelijke toepassing. Ook bij kruiden en nutriëntencomplexen moet rekening worden gehouden met dosering, interacties en eventuele contra-indicaties.

Receptor Support

Dit is een breder samengesteld preparaat met onder andere kruiden en voedingsstoffen zoals jodium, zink en selenium. Jodium draagt bij aan de normale productie van schildklierhormonen. Extra jodium is echter niet voor iedereen wenselijk en kan bij bepaalde schildklieraandoeningen juist problemen veroorzaken.

Deze producten zijn geen onderling uitwisselbare middelen en zijn niet automatisch geschikt voor iedere vrouw met vermoeidheid. Bij gebruik van schildkliermedicatie is het verstandig om supplementen met de huisarts, behandelend arts of apotheker af te stemmen. Ook de timing van inname kan belangrijk zijn, omdat sommige mineralen de opname van levothyroxine kunnen verminderen.

Ik adviseer daarom niet standaard één supplement, maar kijk eerst naar de klachten, de beschikbare onderzoeksgegevens en de individuele situatie.

Schildkliermedicatie mag niet zelfstandig worden gestopt of afgebouwd. Als aanpassing mogelijk is, gebeurt dat in overleg met de behandelend arts.

Waarom ik verder kijk dan alleen de klacht

Wat ik vrouwen vooral wil meegeven, is dat langdurige vermoeidheid niet iets is wat je zonder meer als normaal hoeft te accepteren.

De overgang kan invloed hebben op hoe je je voelt. De schildklier kan een rol spelen. Langdurige overbelasting kan herstel bemoeilijken. En soms zijn er meerdere factoren tegelijkertijd.

Er is niet altijd één eenvoudige oplossing. Maar wanneer klachten blijven bestaan, kan het zinvol zijn om opnieuw naar het geheel te kijken.

Mijn uitgangspunt is daarom: kijk verder dan één klacht en onderzoek wat iemand werkelijk nodig heeft. Reguliere medische zorg en een zorgvuldige natuurgeneeskundige benadering kunnen elkaar aanvullen.

De Gezondheidsscan bij Centrum Vitaal

Bij Centrum Vitaal in Enschede kijk ik samen met cliënten naar hun klachten, voorgeschiedenis en factoren die hun gezondheid kunnen beïnvloeden.

Ik begin daarbij regelmatig met de Gezondheidsscan. Deze scan vormt een aanvullende ingang om de gezondheid en vitaliteit vanuit een bredere invalshoek te bespreken.

Wanneer iemand later terugkomt, kunnen we de bevindingen opnieuw bekijken en bespreken hoe het gaat. Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar veranderingen in klachten, leefstijl en herstel. De scan kan aanleiding geven tot verdere vragen, maar vervangt geen regulier bloedonderzoek of medische diagnostiek.

Het doel is om niet alleen aandacht te besteden aan wat er niet goed gaat, maar ook om samen te onderzoeken welke stappen passend zijn.

Blijf je vermoeid, ondanks voldoende rust of schildkliermedicatie? Dan kan het zinvol zijn om verder te kijken dan één verklaring en samen te onderzoeken welke factoren mogelijk een rol spelen.

Meer informatie over de Gezondheidsscan van Centrum Vitaal.